2026 йил 5 февралда “Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржаси” акциядорлик жамиятининг марказий офисида оммавий ахборот воситалари учун “UZEX фаолиятининг 2025 йил якунлари” мавзусида матбуот анжумани бўлиб ўтди.

Таъкидланганидек, 2025 йилда Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржаси фаолиятининг барча йўналишлари бўйича ижобий натижаларга эришилди.

Ўтган йили “Fitch Ratings” халқаро рейтинг агентлиги Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржасининг прогнозини “барқарор”дан “ижобий”га ошириб, компания халқаро рейтингини “B” даражасида тасдиқлади. Бу қарор биржанинг самарали корпоратив бошқаруви натижаси сифатида баҳоланмоқда.

2025 йил якунларига кўра Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржасида тузилган битимларнинг умумий ҳажми 2024 йилга нисбатан 31% га ўсди, шу жумладан биржа савдолари – 24% га, электрон давлат харидлари – 46% га, кўргазма-ярмарка савдолари – 9% га ва телефон рақамларнинг сотув ҳажмлари 55% га кўтарилди.

Биржа савдолари ва электрон тижорат тизимларида рўйхатдан ўтган янги мижозларнинг сони 30,1 мингтага кўпайди. Бунда биржа савдолари платформасида 4,7 мингта янги мижозлар, электрон тижорат ва давлат харидлари тизимларида эса 25,4 мингта янги иштирокчилар рўйхатдан ўтказилди.

Биржа савдолари бўйича тузилган энг йирик битимлар қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари (37%), ёқилғи энергетика (25%), қора ва рангли металлар (23%), кимё ва нефткимё маҳсулотлари (11%) улушларига тўғри келди.

2025 йилда Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржасининг биржа савдолари орқали 4 630,3 килограмм (ўсиш – 59%) қимматбаҳо металлар, шу жумладан 4 307,3 кг олтин ва 323,0 кг кумуш сотилди. Кўриб чиқилаётган даврда 1 грамм олтин учун биржада шаклланган ўртача ҳафталик котировкаси 1 096,0 минг сўмдан 1 664,9 минг сўмгача, яъни 52% га ўсди.

2025 йилда биржанинг давлат харидлари бўйича xarid.uzex.uz электрон савдо тизимида ўтказилган савдолар натижасида бюджет ва корпоратив буюртмачилари томонидан тежалган маблағларнинг умумий ҳажми аввалги йилга нисбатан қарийб 26% га ўсиб, 9,8 трлн сўмни ташкил қилди.

Шунингдек, mobilraqam.uzex.uz савдо тизимида 7 мингдан зиёд телефон рақамлар онлайн-аукционлар орқали сотилди. Сотилган рақамларнинг 96% жисмоний шахслар, 4% - юридик шахслар томонидан харид қилинган. Сотилган рақамларнинг энг паст баҳоси – 31,5 минг сўмни, энг қиммат рақамнинг қиймати эса 800,0 млн сўмни ташкил қилди.

Мазкур кўрсаткичларга эришишда UZEX да жорий қилинган янги хизмат турлари ва савдо воситалари ҳамда савдо иштирокчилари учун яратилган қулайликлар ўз кўмагини берган.

Хусусан, электрон давлат харидлари тизимида сунъий интеллект (СИ) технологиялари асосида AI Chat-bot ва AI-таҳлил хизматлари жорий этилиб, улар мижозларни қўллаб-қувватлаш сифатини ошириш ва бажариладиган операцияларни соддалаштиришга кўмак берди.

Давлат харидлари бўйича маҳаллий ишлаб чиқарувчилар учун товарлар каталоги механизмининг жорий этилиши ҳамда давлат ахборот тизимлари билан интеграция қилиниши эса тизимга оферталарни жойлаштириш ва модерация қилиш жараёнларини сезиларли даражада тезлаштирди.

Давлат харидлари тизимини такомиллаштириш мақсадида, шунингдек, марказлашган харидлар ва фармацевтика тармоғи бўйича farma.uzex.uz ихтисослашган платформалар ишга туширилди.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 26 декабрдаги ПФ–259-сон Фармони ижросини таъминлаш доирасида давлат харидларида маҳаллий ишлаб чиқарувчилар ва тадбиркорлик субъектларини фаоллаштириш мақсадида биржанинг xarid.uzex.uz давлат харидлари тизимида “таклифлар сўрови” ва “маҳаллий аукцион” каби янги харид турлари жорий этилди.

Энергия самарадорлиги миллий агентлиги билан ҳамкорликда ишга туширилган esma.uzex.uz рақамли платформаси орқали давлат ва хусусий сектор иштирокида энергия самарадорлиги лойиҳаларини очиқ савдо асосида молиялаштириш имконияти пайдо бўлди.

Ўтган йили, UZEX биржаси Фьючерс индустрияси уюшмаси (FIA) халқаро ташкилотига аъзо бўлиб, дериватив бозорлари ва клиринг тизимларини ривожлантириш йўлида янги имкониятларга эга бўлди. Шунингдек, CME Group, ICE, NASDAQ ва LME каби нуфузли халқаро биржалари билан ҳамкорлик алоқалари мустаҳкамланди.

Қобулда Афғонистоннинг Ghazanfar Bank банки билан ҳамкорликда биржанинг савдо майдончаси очилди ҳамда унинг филиаллари Мозори-Шариф, Хайратон ва қўшни мамлакатнинг бошқа йирик шаҳарларида ўз фаолиятини бошлади.

Бундан ташқари, Сурхондарё вилоятидаги “Айритом” эркин иқтисодий зонаси ва Хоразм вилоятининг “Шовот–Тошҳовуз” чегараолди савдо зонасида биржанинг савдо майдончалари ҳам ўз фаолиятини бошлади.

UZEX биржаси келгусида ҳам фақат савдо ҳажмларини ошириш билан чекланиб қолмай, мижозлар манфаатини устувор қўйган ҳолда илғор савдо воситалари ва сервисларни жорий этиб, бозор иштирокчилари учун янада қулай, шаффоф ва замонавий савдо экотизимини ривожлантиришни давом эттиради.

Тадбир доирасида, шунингдек, 2025 йил якунларига кўра электрон давлат харидларида фаол бўлган иштирокчиларни тақдирлаш маросими ҳам ўтказилди.

Матбуот анжумани якунида биржа раҳбарлари ва мутахассислари журналистларни қизиқтирган саволларига жавоб беришди.

Манба: Оммавий коммуникациялар ва ташқи иқтисодий фаолият бўлими